Νομική Σχολή, Πολυτεχνείο. In memoriam!


10426696_584586528337412_652269100798524830_nΗ Νομική Σχολή και ο Λώρενς Ολίβιε.

Το 1973 είναι το έτος των μεγάλων γεγονότων. Το Φεβρουάριο και το Μάρτιο έχουμε μια αλυσίδα «επεισοδίων» στις πανεπιστημιακές Σχολές και κυρίως στη νομική, που είναι το πρελούντιο στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβρη της ίδιας χρονιάς. Σε τούτα τα «επεισόδια» μετέχουν και πολιτικοί, που ενθαρρύνουν τους φοιτητές. Ένας απ’ αυτούς, που επιτέλους ξεθαρρεύουν τώρα που η χούντα έχει ξεφτίσει εντελώς, είναι και ο Γιάννης Κουτσοχέρας, που γίνεται περίπου ήρωας, όταν ποδοπατιέται και τραυματίζεται στην επίθεση της αστυνομίας στη Νομική Σχολή.
Την 24η Μαρτίου, παραμονή της εθνικής εορτής, και ενώ η εξέγερση στη νομική Σχολή συνεχίζεται, ο Παπαδόπουλος δηλώνει, παίζοντας το Καραϊσκάκης, ο αχρείος: «Εγώ ο ίδιος με το πιστόλι στο χέρι θα τσακίσω τους ταραξίες των πανεπιστημίων». Τους τσάκισε τελικά, αλλά όχι, βέβαια, ο ίδιος με το πιστόλι στο χέρι. Τους τσάκισε η αστυνομία, που δουλειά της, ακριβώς, είναι να τσακίζει κεφάλια, ποδάρια, χέρια.
Εντούτοις, όλος ο κόσμος έχει πάρει το μήνυμα: η χούντα πνέει τα λοίσθια. Αυτό περίπου αφήνει να εννοηθεί και ο μεγάλος ηθοποιός Λώρενς Ολίβιε, όταν σε τελετή, ενώπιον της βασιλίσσης της Αγγλίας και του πρεσβευτή της χούντας στο Λονδίνο, διαβάζει ένα απόσπασμα από γράμμα του Γ. Α. Μαγκάκη, γραμμένο αυτόν τον καιρό στις φυλακές του Κορυδαλλού, όπου κρατείται. Νομίζω πως αυτή η πράξη του Λώρενς Ολίβιε είναι η πιο έξυπνη, η πιο θεαματική και η πιο αποτελεσματική αντιστασιακή πράξη σ’ όλη τη διάρκεια της χούντας. Με τον Ολίβιε πρωταγωνιστή του «σκανδάλου», το ελληνικό πρόβλημα γίνεται πρωτοσέλιδο σ’ όλες τις εφημερίδες του κόσμου. Ατάκα, ο προοδευτικός Αμερικανός γερουσιαστής Φουλμπράιτ, δηλώνει στην Αμερική πως η Ελλάδα έχει το πιο κτηνώδες ξενοκίνητο καθεστώς του κόσμου.
Ο Παπαδόπουλος ξέρει πως το τέλος του έχει ήδη αποφασιστεί στην Αμερική. Όμως, έχει πάρει μέτρα προστασίας του ίδιου και των περί αυτόν καθαρμάτων από νωρίτερα, απ’ το 1972. Μ’ ένα χουντικό διάταγμα που εκδίδεται τον Μάιο του 1972 οι αστυφύλακες μπορούν να πυροβολούν κατά βούλησιν όταν το κρίνουν σκόπιμο, χωρίς να έχουν καμιά ευθύνη για τυχόν φονική χρήση του όπλου! Έτσι, απαλλάσσει εκ των προτέρων κάθε πιθανό δολοφόνο.
Όμως, αυτούς που κυρίως φοβάται δεν είναι οι αντιστασιακοί, είναι οι δικοί του άνθρωποι. Ετοιμάζεται να υποκύψει στις εντολές των αφεντικών του στην Αμερική και να βοηθήσει εκ του αφανούς μία «λύση Καραμανλή», και ξέρει πως οι σκληροί περί τον Λαδά και τον Ιωαννίδη θα αντιδράσουν. Και αντιδρούν πράγματι το 1973 όταν καλεί όλους τους αξιωματικούς που μετέχουν στην κυβέρνηση να παραιτηθούν προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση από πολιτικά πρόσωπα. Όμως, κανένας απολύτως δεν παραιτείται. Ανταρσία; Βεβαίως. Αλλά ο πονηρός αρχηγός έχει πάρει τα μέτρα του. Έχει στο σπίτι του μαγνητοταινίες διά των οποίων αποδεικνύεται η λεηλασία του εθνικού πλούτου από έναν έκαστο χωριστά. Και ένας έκαστος χωριστά, υποβάλλει την παραίτηση του. Τώρα ο Παπαδόπουλος είναι έτοιμος να παραδώσει ομαλά τη σκυτάλη στον Καραμανλή. Αλλά εκείνος ο Ιωαννίδης θα τα κάνει θάλασσα.

Οπερέτα στο ναυτικό.

Στις 23 Μαΐου της σημαδιακής χρονιάς 1973, κατά την οποία οι εξελίξεις καλπάζουν, εκδηλώνεται ανταρσία στο Ναυτικό, που την οργανώνει ο «γεφυροποιός» Ευάγγελος Αβέρωφ. Πρόκειται μάλλον για σκηνοθεσία που αποσκοπεί στην τρομοκράτηση όσων αξιωματικών επιμένουν να μη θέλουν τη λύση Καραμανλή, παρά για ανταρσία. Είναι ένα πυροτέχνημα μάλλον, παρά μια ανταρσία. Κατά πάσα πιθανότητα, είναι εν γνώση του Παπαδόπουλου, τούτη η ανταρσία της πλάκας, που δεν προλαβαίνει καλά καλά να εκδηλωθεί, και «προδίδεται», ενώ ένα πλοίο, το «Βέλος» υπό τον πλοίαρχο Παππά την κοπανάει μ’ όλη του την άνεση και αράζει στην Ιταλία.
Σημειώστε πως τούτη η «ανταρσία», όπως και η επέμβαση του Λώρενς Ολίβιε καθώς και του Φουλμπράιτ, εκδηλώνονται στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στην εξέγερση στη Νομική και την εξέγερση στο Πολυτεχνείο, η οποία τώρα πια μοιάζει πολύ εύκολη υπόθεση. Και θα ήταν πράγματι, αν η κατάσταση δεν ξέφευγε απ’ τα χέρια του Γκιζίκη και του Μπονάνου, που είναι οι άνθρωποι του Καραμανλή στο χουντικό στράτευμα, και δεν περιερχόταν στα χέρια του Ιωαννίδη, που σε λίγο θα μπαγλαρώσει τον Παπαδόπουλο, που θα την πάθει σαν τον μαθητευόμενο μάγο: Εκεί που πήγαινε να συμμαζέψει μαζί με τους στρατηγούς και τα δαιμόνια που ξαπόλυσε, νάσου ένα απείθαρχο τζίνι, ο Ιωαννίδης, να αναποδογυρίζει το μαγικό λυχνάρι.
Ο Καραμανλής πρέπει να περιμένει λιγάκι. Και δυστυχώς πρέπει να κλείσει στη φυλακή αργότερα τον Παπαδόπουλο για να περισώσει κάποια προσχήματα, που δεν θα ήταν δυνατό να περισωθούν με κανέναν άλλο τρόπο, τώρα που οι σκληροί της χούντας τα σκάτωσαν εντελώς, και ματαίωσαν το σχέδιο της ομαλής μετάβασης απ’ τον Παπαδόπουλο στον Καραμανλή.
Μετά τη σκηνοθεσία της ναυτικής ανταρσίας και αρκετά πριν απ’ το Πολυτεχνείο που, βέβαια, δεν είναι σκηνοθεσία, νάσου και μια άλλη σκηνοθεσία, χάρμα οφθαλμών: Στην Ελλάδα γίνεται «δημοψήφισμα» για την επικύρωση της κατάργησης του θεσμού της βασιλείας και ο ελληνικός λαός την 29η Ιουλίου 1973, δίνει στη χούντα λαϊκό, χρίσμα (!!), όπως σημειώνει ο Γιάννης Κάτρης στο «Η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα», που είναι ένα πολύτιμο χρονικό της χουντικής χολέρας.
Η μονοκρατορία του Παπαδόπουλου αρχίζει δύο μέρες μετά, την 1η Ιουνίου του 1973 που καταργεί το θεσμό της βασιλείας, όπως ζήτησε ο λαός, και αυτοανακηρύσσεται πρόεδρος της Δημοκρατίας ως το 1981 (!), διορίζοντας την 8η Οκτωβρίου 1973 πρωθυπουργό τον Σπ. Μαρκεζίνη, και κρατάει πέντε μήνες, μέχρι την 25η Νοεμβρίου 1973, που η κατάσταση περνάει στα χέρια του Ιωαννίδη.
Όμως, τον Παπαδόπουλο δεν τον ανατρέπει ο Ιωαννίδης, τον ανατρέπουν ομαλά λίγες μέρες νωρίτερα οι τοποτηρητές του Καραμανλή στρατηγοί Γκιζίκης και Μπονάνος. Δυστυχώς για τον Καραμανλή και τους ανθρώπους του, οι Γκιζίκης και Μπονάνος ελέγχουν την κατάσταση για πολύ λίγες μέρες μετά το Πολυτεχνείο, γιατί την 25η Νοεμβρίου τους ανατρέπει ο Ιωαννίδης, που κατ’ ουσίαν δεν ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο, όπως κοινώς νομίζεται, αλλά τους καραμανλικούς στρατηγούς, καταστρέφοντας με τον πιο ηλίθιο τρόπο το καλά οργανωμένο σχέδιο της ομαλής μεταβίβασης της εξουσίας από τον Παπαδόπουλο στον Καραμανλή μέσω των στρατηγών του, που αργότερα θα του παραδώσουν επίσημα την εξουσία από μέρους του στρατού.

Το «έπος» του Πολυτεχνείου.

Ο Σπυρίδων Μαρκεζίνης, γνωστός και ως «πίθηκος», ήταν πολύ άτυχος. Διορίστηκε Πρωθυπουργός την 8η Οκτωβρίου 1973, και ενάμισι μήνα μετά την ορκωμοσία του, εκδηλώνεται η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Ήρθε στην εξουσία υποτίθεται για να εκτονώσει την κατάσταση και να κατασιγάσει τα πάθη μετά την εξέγερση της Νομικής αλλά τα πάθη φούντωσαν εντελώς απροσδόκητα στο Πολυτεχνείο από την 14η Νοεμβρίου 1973 που αρχίζει η κατάληψη, μέχρι τη νύχτα του Σαββάτου προς Κυριακή της 17ης Νοεμβρίου, που τα τανκς θα σπάσουν την πόρτα και θα καταστείλουν την αυθόρμητη, αυτοκαθοδηγούμενη και ακαθοδήγητη απ’ τα κόμματα φοιτητική εξέγερση.
Σιγά σιγά, τις τρεις μέρες που κρατάει ο ξεσηκωμός, πλήθη λαού θα κατακλύσουν τον πέριξ του Πολυτεχνείου χώρο, περισσότερο για να συμπαρασταθούν βουβά στους φοιτητές, παρά για να αντισταθούν στη χούντα. Όμως, το μήνυμα που θα σταλεί προς τη χούντα εκτός από σαφές είναι και αιματηρό. Είναι κάμποσοι αυτοί που «πέφτουν» όχι ηρωικά αλλά από αδέσποτες και από σφαίρες που ρίχνουν στο ψαχνό οι δύστυχοι επίστρατοι προς τρομοκράτησιν.
Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί η εξέγερση του Πολυτεχνείου ονομάστηκε έπος. Τούτη η αυθόρμητη παθητική αντίσταση στη χούντα έχει μάλλον έναν λυρικό παρά έναν επικό χαρακτήρα. Και η επέλαση των τανκς κατά των νεαρών αόπλων έχει περισσότερη σχέση με γκραν γκινιόλ μέσα στη νύχτα παρά με έπος.
Η σημαντικότερη συνέπεια του «έπους» του Πολυτεχνείου, είναι το γεγονός πως η ημέρα της πτώσης του, η 17η του Νοέμβρη, χάρισε το όνομα της στην οργάνωση «17 Νοέμβρη».(Επίσης, το «έπος» δημιούργησε εντελώς κατά λάθος μια «ηρωίδα», τη Μαρία Δαμανάκη, της οποίας ο ηρωισμός συνίσταται στην εκφώνηση απ’ το ραδιόφωνο των φοιτητών των συνθημάτων και των ανακοινώσεων της συντονιστικής επιτροπής, Πάντως, πολλοί είχαν την ευκαιρία να βάλουν υποψηφιότητα για πολιτικοί εκεί μέσα στο Πολυτεχνείο. Για τον Μίμη Ανδρουλάκη, τον Κώστα Λαλιώτη και τον Στέφανο Τζουμάκα, ηγετικά στελέχη της εξέγερσης, ο δρόμος προς τη Βουλή, την πολιτική σκηνή, το πολιτικό παρασκήνιο και την εν γένει ελληνική πολιτική αθλιότητα, ξεκινάει από κει. Πράγμα που σημαίνει πως για την ανανέωση της ελληνικής πολιτικής ζωής σήμερα, πρέπει ίσως να υπάρξει και ένα δεύτερο Πολυτεχνείο, και ένα τρίτο, και ένα τέταρτο, μέχρι που να πέσουν οι πολλές δημοκρατικότατες χουντίτσες που προήλθαν απ’ τη διάλυση της μεγάλης χούντας.
Ευτυχώς να λες που δεν μας προέκυψε και τρίτη εθνική εορτή, η 17» του Νοέμβρη, η «ημέρα του Πολυτεχνείου». Ευτυχώς που η οργάνωση «17 Νοέμβρη» οικειοποιήθηκε την ημερομηνία, ως σήμα κατατεθέν. Γιατί με τρεις εθνικές γιορτές για ένα έθνος που τείνει να γίνει κανένα, θα γινόμασταν ρεζίλι των σκύλων της ΕΣΑ αλλά και των άλλων, των κυρίως ειπείν συμπαθέστατων σκύλων.
Όπως και νάναι, το «έπος του Πολυτεχνείου» έγινε ένα ισχυρό αντιστασιακό άλλοθι για κείνους που για εφτά χρόνια λούφαξαν, και ξαφνικά έγιναν αντιστασιακοί εν μια νυκτί, καλά προφυλαγμένοι οι περισσότεροι από την πολυκέφαλη μάζα που τους περιέβαλλε πανταχόθεν. Ευτυχώς που η οίηση και ο κομπασμός για ένα έπος ελάχιστα επικό, άρχισε να ξεφουσκώνει σιγά σιγά.

Βασίλης Ραφαηλίδης, Ιστορία κωμικοτραγική του νεοελληνικού κράτους [έκδοση ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΣ, 2010, σελίδες 433-437].

Σημείωση. Διαβάστε εδώ την περίφημη έρευνα του αείμνηστου Εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά.

Advertisements
This entry was posted in ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ and tagged . Bookmark the permalink.

6 Responses to Νομική Σχολή, Πολυτεχνείο. In memoriam!

  1. Μέσα στο Πολυτεχνείο ο A. Σκευοφύλαξ είδε πολλούς τραυματίες και ίσως, όπως λέει, και νεκρούς. «Στο προαύλιο του Πολυτεχνείου ήταν πολύ χτυπημένοι, θυμάμαι ότι είδα πολλούς τραυματίες, ενώ τρεις-τέσσερις ήταν σωριασμένοι κάτω, ακίνητοι. Δεν ξέρω αν ήταν νεκροί. Δεν κοίταξα να δω. Κάποια στιγμή ένας φοιτητής όρμησε κατά πάνω μου και μου είπε: «Τι κατάλαβες τώρα που μπήκες;». Αφήνιασα. Έβγαλα το πιστόλι και προτάσσοντάς το γύρισα και του είπα ουρλιάζοντας: «Σκάσε, ρε κωλόπαιδο, μη σε καθαρίσω». Αυτός ο φοιτητής δεν ξέρει πόσο τυχερός στάθηκε εκείνη τη στιγμή… Αν έλεγε μια κουβέντα παραπάνω, θα τον σκότωνα! Τέτοιος ήμουν. Ένας φασίστας».
    Παρά τον πόνο τους, οι φοιτητές θα δείξουν μεγαλείο ψυχής απέναντι στον στρατιώτη που ισοπέδωσε το όνειρό τους. Αδιάψευστη απόδειξη, η μαρτυρία του κ. Σκευοφύλακα: «Όπως περνούσαν οι φοιτητές θυμάμαι ότι έριχναν μέσα στο τανκ πακέτα τσιγάρα και ό,τι προμήθειες είχαν μαζί τους. Όταν γυρίσαμε στο Γουδί, το άρμα έμοιαζε με περίπτερο. Όσο σκέφτομαι ότι οι φοιτητές μας έδιναν σάντουιτς και τσιγάρα, μετά απ’ όσα τους κάναμε… Δεν μπορώ να το συχωρέσω αυτό το πράγμα στον εαυτό μου. Σκέφτομαι τι πήγα και έκανα!..».
    O ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ-ΟΔΗΓΟΣ TOY TANK που γκρέμισε την πύλη του Πολυτεχνείου

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε! Σχόλια στα σκουπίδια των greeklish διαγράφονται άμεσα.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s