Οι έδρες της αρετής.


nitse_1

Φρειδ. Νίτσε

Φρειδερίκος Νίτσε, έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα [έκδοση ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ, 2010, μετάφραση Ζήση Σαρίκα, σελίδες 41-44].

Παίνευαν στον Ζαρατούστρα έναν σοφό, που ήξερε να μιλά καλά για τον ύπνο και για την αρετή: τον σέβονταν και τον ξεπλήρωναν πολύ γι’ αυτό το πράγμα, και όλοι οι νέοι μαζεύονταν μπροστά στην έδρα από την οποία δίδασκε. Ο Ζαρατούστρα πήγε σ’ αυτόν, και κάθισε μπροστά στην έδρα του μαζί μ’ όλους τους νεαρούς. Και τότε μίλησε ο σοφός:
«Τιμή και σεβασμός προς τον ύπνο! Αυτό είναι το πρώτο πράγμα! Και απομακρυνθείτε από όλους εκείνους που κοιμούνται άσχημα και ξαγρυπνούν τη νύχτα!

Ακόμη κι ο κλέφτης ντρέπεται τον ύπνο: πάντα γλιστράει αθόρυβα μες στη νύχτα. Καμιά ντροπή όμως δεν νιώθει ο νυχτερινός φρουρός, δίχως ντροπή κουβαλά το κέρας του.
Το να κοιμάσαι δεν είναι ασήμαντη τέχνη: χρειάζεται, για να το πετύχεις, να αγρυπνάς όλη τη μέρα.
Δέκα φορές τη μέρα πρέπει να υπερνικάς τον εαυτό σου: αυτό προκαλεί μια καλή κούραση και είναι όπιο της ψυχής.
Δέκα φορές τη μέρα πρέπει να συμφιλιώνεσαι πάλι με τον εαυτό σου γιατί η υπερνίκηση είναι πίκρα, και εκείνος που δεν έχει συμφιλιωθεί κοιμάται άσχημα.
Δέκα αλήθειες πρέπει να βρίσκεις τη μέρα: γιατί αλλιώς, ακόμη και τη νύχτα ψάχνεις να βρεις την αλήθεια, και η ψυχή σου παραμένει πεινασμένη.
Δέκα φορές τη μέρα πρέπει να γελάς και να είσαι ευδιάθετος: αλλιώς θα σε ενοχλήσει τη νύχτα το στομάχι σου, αυτός ο πατέρας της θλίψης.
Λίγοι το ξέρουν αυτό: αλλά πρέπει να έχεις όλες τις αρετές για να κοιμάσαι καλά. Να ψευδομαρτυρήσω; Να μοιχέψω;
Να νιώσω ακόλαστα για την υπηρέτρια του πλησίον μου; Όλα αυτά θα τα πήγαιναν άσχημα με τον καλό ύπνο.
Κι ακόμη κι όταν έχεις όλες τις αρετές, πρέπει να καταλάβεις και κάτι άλλο: να στέλνεις, την κατάλληλη στιγμή, ακόμη και τις αρετές να κοιμηθούν.
Έτσι ώστε να μη μαλώνουν μεταξύ τους, τα περιποιητικά γυναικάκια! Και για να μη μαλώνουν και για σένα, δύστυχε!
Ειρήνη με το θεό και με τον πλησίον: αυτό θέλει ο καλός ύπνος. Και ειρήνη ακόμη και με τον διάβολο του πλησίον! Ειδάλλως, θα τον έχεις στο κεφάλι σου τη νύχτα.
Τιμή και υπακοή στους ιθύνοντες, ακόμη και στραβοπόδαρους ιθύνοντες! Αυτό θέλει ο καλός ύπνος. Τι μπορώ να κάνω εγώ αν η εξουσία αρέσκεται να βαδίζει πάνω σε στραβά πόδια:
Για μένα, καλύτερος βοσκός θα είναι πάντα εκείνος που οδηγεί τα πρόβατα του στο πιο πράσινο βοσκοτόπι: αυτό ταιριάζει με τον καλό ύπνο.
Δεν θέλω πολλές τιμές ούτε μεγάλους θησαυρούς: αυτά ερεθίζουν την σπλήνα. Κοιμάται άσχημα όμως όποιος δεν έχει ένα καλό όνομα και έναν μικρό θησαυρό.
Μια μικρή συντροφιά είναι για μένα πιο ευπρόσδεκτη από μια κακή: πρέπει όμως να έρχονται και να φεύγουν τη στιγμή που πρέπει. Αυτό ταιριάζει με τον καλό ύπνο.
Μου αρέσουν επίσης πολύ οι πτωχοί τω πνεύματι: προάγουν τον ύπνο. Μακάριοι είναι αυτοί, ιδίως όταν τους δίνουμε πάντα δίκιο.
Έτσι κυλά η μέρα για τον ενάρετο άνθρωπο. Όταν έρχεται η νύχτα, φυλάγομαι να μην καλέσω τον ύπνο! Ο ύπνος, αυτός που είναι ο αφέντης των αρετών, δεν θέλει να τον καλούν!
Αλλά σκέφτομαι τι έκανα και τι σκέφτηκα όλη τη μέρα. Μηρυκάζοντας, αναρωτιέμαι, υπομονετικός σαν αγελάδα: ποιες ήταν οι δέκα περιπτώσεις που υπερνίκησες τον εαυτό σου;
Και ποιες ήταν οι δέκα συμφιλιώσεις και οι δέκα αλήθειες και τα δέκα ξεσπάσματα γέλιου που έτερψαν την καρδιά σου;
Εξετάζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τα πράγματα και ταλανιζόμενος από σαράντα σκέψεις, με κυριεύει ξαφνικά ο ύπνος, αυτός ο ακάλεστος, ο αφέντης των αρετών.
Ο ύπνος με χτυπά στα μάτια: τότε αυτά βαραίνουν. Ο ύπνος αγγίζει το στόμα μου: τότε αυτό μένει ανοιχτό.
Αλήθεια, πατώντας στις μύτες των παπουτσιών έρχεται κοντά μου, ο πιο αγαπητός απ’ όλους τους κλέφτες, και μου κλέβει τις σκέψεις μου: κι εγώ μένω τόσο ηλίθιος όσο ετούτη η έδρα.
Δεν μένω όμως για πολύ εκεί: πολύ γρήγορα ξαπλώνω.»
Όταν άκουσε ο Ζαρατούστρα τον σοφό να μιλά έτσι, γέλασε μέσα στην καρδιά του: γιατί ένα φως είχε ανάψει μέσα του. Και μίλησε έτσι στην καρδιά του:
«Αυτός ο σοφός με τις σαράντα σκέψεις μού φαίνεται σαν γελωτοποιός: πιστεύω όμως πως τα περί του ύπνου τα κατέχει καλά.
Ευτυχισμένος είναι όποιος κατοικεί κοντά σ’ αυτόν τον σοφό! Ένας τέτοιος ύπνος είναι κολλητικός, μπορεί να σου κολλήσει περνώντας ακόμη και μέσα από τον πιο χοντρό τοίχο.
Μια σαγήνη κατοικεί επίσης στην έδρα του. Και όχι μάταια κάθισαν οι νέοι μπροστά στον κήρυκα της αρετής.
Η σοφία του λέει: να αγρυπνάτε για να κοιμάστε καλά. Κι αληθινά, αν η ζωή δεν είχε κανένα νόημα και έπρεπε να διαλέξω την ανοησία, τότε η ανοησία αυτή θα μου φαινόταν η πιο αξιοδιάλεχτη.
Καταλαβαίνω τώρα καθαρά τι ζητούσαν άλλοτε όταν ζητούσαν δασκάλους της αρετής. Ζητούσαν καλό ύπνο και οπιούχες αρετές!
Για όλους αυτούς τους φημισμένους σοφούς των εδρών, η σοφία ήταν ο ύπνος χωρίς όνειρα: δεν γνώριζαν κανένα καλύτερο νόημα της ζωής.
Και σήμερα ακόμη, υπάρχουν ορισμένοι, σαν αυτόν εδώ τον κήρυκα της αρετής, όχι όμως τόσο τίμιοι πάντα: ωστόσο, η εποχή τους πέρασε. Και δεν θα στέκονται για πολύ ακόμη όρθιοι: έχουν ξαπλώσει κιόλας.
Μακάριοι είναι αυτοί οι νυσταγμένοι: γιατί αμέσως θα αποκοιμηθούν

Advertisements
This entry was posted in ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε! Σχόλια στα σκουπίδια των greeklish διαγράφονται άμεσα.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s