Αντώνης Οικονόμου.


cebaceb1cf81ceb3ceaccebacebfcf82

Σαράντος Καργάκος

Σαράντος Καργάκος, η Ελληνική Επανάσταση του 1821, τόμος Β’ [έκδοση RealNews, 2014, σελίδες 238-247].

Οι άνθρωποι τής Φιλικής είχαν εργασθεί συστηματικά στην Ύδρα καί είχαν κατηχήσει τό πιό αξιόλογα στελέχη τής νησιωτικής κοινωνίας, και από τήν τάξη των πλοιοκτητών και από τήν τάξη των πλοιάρχων. Όσο, όμως, πλησιάζει η μεγάλη ημέρα τού ξεσηκωμού, οι μέχρι τό ’21 αρνητικοί σέ κινήματα πρόκριτοι τής Ύδρας, πού είχαν αποφύγει στό παρελθόν καταστροφές σάν αυτές πού υπέστησαν οί Σπέτσες και τά Ψαρά, ήσαν διστακτικοί ώς προς τήν έναρξη και συνεχώς βρίσκονταν σέ διαβουλεύσεις μέ τους ομολόγους τους τών Σπετσών.
Όταν, όμως, έφθασε η Επανάσταση ώς τις γειτονικές Σπέτσες, τότε τά άνεργα πληρώματα ξεσηκώθηκαν καί απαιτούσαν συμμετοχή στον Αγώνα. Τό αίτημα όμως αυτό δέν έβρισκε ανταπόκριση. Καί τότε συνέβη ό,τι συμβαίνει συχνά σέ επαναστάσεις. Όπως υπάρχει ό λεγόμενος απρόβλεπτος παράγοντας, υπάρχει καί ό απρόβλεπτος επαναστάτης. «Εις δέ τολμητίας, ό Αντώνιος Οικονόμος, όστις έκ περιστάσεως είχεν απολέσει τό πλοίον αυτού, ευρισκόμενος έν ΚΠόλει κατηχήθη από τους αποστόλους της Εταιρείας καί σπεύσας άφίχθη εις Ύδραν, ίδών δέ τόν δισταγμόν τών οίκοκυραίων, ετέθη επί κεφαλής τού λαού, τόν οποίον διήγειρεν πρώτον εις έπανάστασιν κατά τών προκρίτων, τους όποίους ύπεχρέωσεν είς χρηματικήν δόσιν εκατόν πεντήκοντα χιλιάδων ταλλήρων, τά όποία διένειμεν είς τόν λαόν» (Λ. Κουτσονίκας, όπ. π., σ. 31).
Άρα, η πρώτη επαναστατική εκδήλωση στην Ύδρα είχε κοινωνικό χαρακτήρα, σκοπούσε στην εξάλειψη της οικονομικής αθλιότητας πού μάστιζε τό λαό, ώστε νά υπάρχει προθυμία συμμετοχής στον μετέπειτα αγώνα. Άς σημειωθεί ότι συμπαραστάτης τού Αντώνη Οικονόμου ήταν καί ό Θεόδωρος Γκίκας, γυιός ενός από τους πλουσιώτερους πλοιοκτήτες τού νησιού, πού όταν οί επαναστάτες φάνηκαν διστακτικοί ώς προς τόν καθορισμό τού ποσού πού όφειλαν νά καταβάλουν οί προύχοντες, δήλωσε ευθαρσώς πώς αυτό δέν ήταν ούτε ό «αφρός στην κάσα» χρηματοκιβώτιο) του πατέρα του. Έτσι τό ποσό ορίστηκε στά 140.000 (ό Κουτσονίκας γράφει 150.000) ισπανικά τάλιρα, πού αντιστοιχούσε τότε στις 40.000 λίρες στερλίνες.
Έν τώ μεταξύ από τήν πρώτη ήμέρα της εξεγέρσεως ό Αντώνης Οικονόμου είχε καθαιρέσει τόν διορισμένο από τόν καπουδάν πασά διοικητή Ν. Κ ο κ ο β ί λ α καί μέ τήν έγκριση του λαού είχε αναλάβει τή διοίκηση αυτός, φροντίζοντας επιμελώς νά μή γίνουν αντεκδικήσεις καί διαρπαγές. Προς τούτο οργάνωσε ένοπλες περιπολίες γιά τήν τήρηση της τάξης. Αλλά αυτό πού προείχε ήταν η κινητοποίηση του στόλου, γιά νά αναθαρρήσουν, βλέποντας τά ύδραϊκά καράβια, κι άλλες περιοχές καί νά μετάσχουν στον Αγώνα. Αμέσως, μέ τό συγκεντρωθέν ποσό τών 140.000 ταλίρων, εξοπλίστηκαν πλοία καί σέ κάθε ναύτη δόθηκαν 8 τάλιρα καί 50 σέ κάθε οικογένεια που είχε μέλη στά πληρώματα.
Τό νέο καθεστώς τό αναγνώρισε εγγράφως καί η δημογεροντία, αλλά τό σχετικό έγγραφο υπογράφουν όχι 12 άλλα 56 σημαντικοί παράγοντες του νησιού (Λάζαρος καί Γεώργιος Κουντουριώτης, Ανδρέας Μιαούλης, Αντώνιος Κριεζής, Μανόλης Τομπάζης, Βασ. Μπουντούρης κ.ά.), γι’ αυτό οι υπογράφοντες δέν φέρονται ώς πρόκριτοι άλλ’ ώς «κάτοικοι ‘Ύδρας», κάτι πού προσδίδει μεγαλύτερη δημοκρατική ουσία στό νέο καθεστώς υπό τόν λαοπρόβλητο αρχηγό, τόν οποίο, όπως γράφουν, κρίνουν «άξιον διά ν’ άναδεχθή τήν φροντίδα της τοπικής διοικήσεως» καί στον οποίο δίνουν «πάσαν πληρεξουσιότητα εις τό νά διοική μετά τών κατά καιρόν συμψηφισθέντων προεστώτων προκρίτων (…) τήν πολιτείαν ταύτην, κρίνων άνακρίνων πάσαν έπιτυχούσαν ύπόθεσιν πολιτικήν τε καί έμπορικήν».
Είχε ακόμη ό Οικονόμου τό προνόμιο νά έχει ώς συμβούλους τέσσερα άτομα, εκλεγόμενα από τόν ίδιο, καί σώμα ένοπλων υπό τή δική του διοίκηση. Μπορεί ό Σπ. Τρικούπης νά γράφει ότι ό Οικονόμου απέσπασε πληρεξουσιότητα «διά της μαχαίρας», ωστόσο δέν συμπεριφέρθηκε σάν δικτάτορας· ήταν ένας αντιπροσωπευτικός τύπος λαϊκού ηγέτη, πού ήθελε, παράλληλα προς τά εθνικά, νά υπηρετήσει καί τά λαϊκά συμφέροντα. Αφού έδωσε μία πρώτη λύση στό κοινωνικο-οίκονομικό πρόβλημα τών κατοίκων τής Ύδρας, μέ πολλή προσοχή καί αφού, όλα είχαν ετοιμασθεί, προχώρησε ύστερα από 15 ήμερες στην επίσημη κήρυξη της Επαναστάσεως. Συγκεκριμένα, τό Σάββατο της Διακαινησίμου (16 Απριλίου 1821) έγινε στό ναό της ‘Ύδρας μεγάλη δοξολογία και υψώθηκε επισήμως εντός του ναού η επαναστατική σημαία και εκλέχτηκε αρχηγός του ύδραϊκού στόλου ό Ιάκωβος Τομπάζης. Τό σχετικό έγγραφο γράφει: «Ημείς οί προύχοντες, οί συγκροτούντες τήν διοίκησιν της νήσου ταύτης, έπιτρέπομεν είς τον καπετάν-Γιακουμάκην Νικολάου Τουμπάζην, του πλοίου ό «Θεμιστοκλής», τό όποίον έχει κανόνια δέκα εξ, και άλλα πολεμικά όπλα υπό τήν Έλληνικήν σημαίαν, νά ύπάγη μετά του πλοίου τούτου όπου ήθελε κρίνει ώφέλιμον και άναγκαίον είς τόν κοινόν αγώνα και νά ενεργή κατά των οθωμανικών δυνάμεων διά ξηράς τε και θαλάσσης πάν ό,τι συγχωρείται είς νόμιμον πόλεμον, έως ού η ελευθερία και ανεξαρτησία του ελληνικού γένους ν’ αποκατασταθή μέ στερέωσιν» (Σπ. Τρικούπης, όπ. π., τ. Α’, σ. 250). Δέν θέλουμε νά συμμεριστούμε τήν άποψη του Γ. Κορδάτου και άλλων ιστορικών πού υποστηρίζουν ότι χωρίς τόν Αντώνη Οικονόμου η Ύδρα δέν θά έβγαινε στον Αγώνα, οπότε χωρίς τό δικό της ναυτικό «η τουρκική άρμάδα θά έκανε στενό αποκλεισμό και σέ μικρό διάστημα η επανάσταση θά έσβηνε στό Μοριά, αφού οί πιό πολλοί κοτζαμπάσηδες ήταν έτοιμοι νά υποταχτούν » (όπ. π., τ. Α’, σ. 235). Και αυτό γιά τόν έξής απλό λόγο: η Ύδρα και μετά τήν εξόντωση του Οικονόμου συνέχισε μέ περισσότερη ένταση νά μετέχει στον Αγώνα. Ακόμη, παρ’ όλο πού κατά τά επόμενα χρόνια η Επανάσταση πέρασε δύσκολες καμπές, ελάχιστοι ήσαν οί πρόκριτοι πού έδειξαν διάθεση υποταγής. Τό σπουδαίο μέ τόν Αντώνη Οικονόμου είναι ότι πρώτος αυτός έμπασε τό λαϊκό στοιχείο στον Αγώνα και τόν «χρωμάτισε» κοινωνικά· έπί πλέον έκανε αυτό τό λαϊκό στοιχείο, τά πληρώματα, συμπρωταγωνιστή στις κατά θάλασσα πολεμικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, είναι απόλυτα σωστή η άποψη του Κορδάτου ότι «χωρίς τήν ‘Ύδρα τό Αιγαίο δέν θά γινόταν ελληνική λίμνη» (στην ίδια σελίδα). Η συμμετοχή των Υδραίων έδωσε μιά νέα δυναμική στην Επανάσταση καί τόνωσε τήν πεποίθηση καί των πλέον διστακτικών Ελλήνων γιά μιά ταχεία εθνική αποκατάσταση. Η Ύδρα ήταν εγγύηση. Η «Μικρή Αγγλία», όπως καί η μεγάλη, ήξερε νά ακολουθεί τό άστρο πού οδηγούσε στή νίκη. Κι ήταν αυτό μιά άλλη μεγάλη συνεισφορά του Αντώνη Οικονόμου.
Άλλ’ ό Υδραίος πλοίαρχος μπορεί νά διέθετε επαναστατική φλόγα, δέν διέθετε, πάντως, τήν πολιτική εμπειρία τών παραμερισμένων καί ταπεινωμένων προκρίτων, πού μέ χρήματα καί πλοία δικά τους έπρεπε νά διεξαχθεί ό απελευθερωτικός αγώνας. Ήταν φυσικό νά δυσανασχετούν καί, όπως ορίζουν υποχρεωτικά οί κανόνες της πολιτικής ίντριγκας, νά βυσσοδομούν εναντίον του μέ σκοπό νά τόν ανατρέψουν καί νά πάρουν αυτοί τή διεύθυνση του αγώνα, είτε αυτός είχε καλή είτε κακή έκβαση. Ό Οικονόμου αφελώς πίστεψε στις καλές τους προθέσεις καί δέν έλαβε μέτρα αστυνομικά γιά νά περιφρουρήσει τήν εξουσία του. Έτσι οί πρόκριτοι, κυρίως ό Λάζαρος Κουντουριώτης, πού ήταν τό μυαλό τής Ύδρας, προσεταιρίστηκαν ένα μέρος τών πληρωμάτων πού έμεινε «ξέμπαρκο» καί πού δέν είχε συνείδηση κοινωνικής ευθύνης καί ευαισθησία πατριωτική καί έστρεψαν αυτό τό «λούμπεν προλεταριάτο», όπως θά τό ονόμαζε ό Μαρξ, εναντίον του λαϊκού ηγέτη. Έπί πλέον ό Οικονόμου διέπραξε κι ένα λάθος τακτικής: αντί νά αποσπάσει τους πλοιάρχους α’ τάξεως από τόν εναγκαλισμό τών πλοιοκτητών, τους παραμέρισε καί τοποθέτησε στά πλοία πλοιάρχους β’ τάξεως, πού τους θεωρούσε περισσότερο δικούς του. Έτσι στήν Ύδρα, όταν απέπλευσε ό στόλος, ό Οικονόμου έμεινε μόνος, χωρίς δική του φρουρά, περιζωσμένος από πολύπειρους πλοιοκτήτες καί πλοιάρχους κι από ένα «όχλικό» στοιχείο, πρόθυμο νά εκτελέσει κάθε εντολή έναντι βέβαια αμοιβής.
Τήν ευκαιρία γιά τήν ανατροπή του Οικονόμου έδωσε ένα περιστατικό από αυτά πού θά συνέβαιναν συχνά στον Αγώνα. Δύο πλοία ύδραϊκά, μετά τόν απόπλου του στόλου, συνέλαβαν ένα τουρκικό πλοίο καί η διανομή τής λείας έγινε κατά τόν παλαιό πειρατικό τρόπο καί όχι σύμφωνα μέ τόν νέο κανονισμό πού όριζε ότι ένα μέρος θά έμπαινε στό δημόσιο ταμείο γιά τις ανάγκες του Αγώνα. Ό Οικονόμου, γιά νά εμπνεύσει πειθαρχία προέβη σέ τιμωρία τών ναυτών, πού άρχισαν νά δυσανασχετούν καί νά αντιδρούν στις ενέργειες του, κυρίως στό νά μή σκοτώνουν τους συλλαμβανόμενους Τούρκους. Ό Φίνλεϋ αποδίδει ευθύνες γιά τήν αντίδραση αυτή στους προκρίτους, οι όποιοι «άνεχθήκανε τις εγκληματικές ενέργειες τών ναυτών γιά νά τους αποσπάσουν άπό τό κόμμα του Οικονόμου. Κλείνανε τά μάτια σέ κάθε ανομία μέ σκοπό νά πετύχουνε τό δικό τους σκοπό» (όπ. π., σ. 250). Καί σκοπός ήταν η ανατροπή του Οικονόμου. Δέν είχε παρέλθει μήνας, αφότου ό Οικονόμου είχε διορισθεί, καί η ανατροπή, militari manu, έγινε. Στις 12 Μαΐου οι Λάζαρος Παναγιώτας καί Θεοφ. Δρένιας, επικεφαλής ομάδας οπλοφόρων, επιτέθηκαν κατά του Διοικητηρίου. Έγινε μάχη πραγματική άλλά ό Οικονόμου κατόρθωσε νά διαφύγει καί νά κρυφτεί. Η Ύδρα όμως είναι τόπος μικρός καί ήταν δύσκολη η απόκρυψη του. Γρήγορα πιάστηκε καί φυλακίστηκε.

Η θανάτωση του Οικονόμου.

ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ του Οικονόμου είχαν αποφασίσει τήν εξόντωση του Υδραίου επαναστάτη, άλλ’ επειδή δίσταζαν νά τόν εκτελέσουν στό νησί, όπου ό Οικονόμου είχε πολλούς οπαδούς, τόν έβαλαν σέ μιά βάρκα γιά νά τόν στείλουν τάχα στην απέναντι πελοποννησιακή ακτή, άλλ’ οί ναύτες είχαν εντολή νά τόν πνίξουν μεσοπέλαγα. Αυτοί, όμως, τόν σεβάστηκαν καί τόν αποβίβασαν στό Κρανίδι, όπου έγινε δεκτός από τους εντόπιους μέ εγκάρδια φιλοξενία. Αυτό ανησύχησε τους Υδραίους προκρίτους, πού ανακάλεσαν, φοβούμενοι νέο κίνημα του Οικονόμου, όλα τά καράβια τους στό νησί, αφήνοντας έτσι αφύλακτα πολλά κάστρα τής Πελοποννήσου. Γιά τό λόγο αυτό οί Πελοποννήσιοι αρχηγοί έστειλαν στην ‘Ύδρα τόν πρόκριτο τών Καλαβρύτων Σωτήρη Θεοχαρόπουλο καί τόν ηγούμενο τής μονής Φονιά, τόν Ναθαναήλ νά μεταφέρουν τό αίτημα γιά νέα κινητοποίηση τών πλοίων. Οι Υδραίοι πρόκριτοι απάντησαν ότι τά κρατούν γιά τήν φύλαξη του εαυτού τους, αφού ό Οικονόμου βρίσκεται ελεύθερος απέναντι τους στό Κρανίδι. Συνεπώς, γιά νά κινηθεί ό στόλος τους, έπρεπε πρώτα νά συλληφθεί ό Οικονόμου. Ό Θεοχαρόπουλος έσπευσε τότε στό Κρανίδι καί απαίτησε τήν παράδοση του Οικονόμου. Παρά τήν αγάπη πού του έτρεφε ό τοπικός πληθυσμός, ό Οικονόμου, λόγω καί τής συνοδείας ένοπλων του Θεοχαρόπουλου, παραδόθηκε σ’ αυτόν καί μεταφέρθηκε στή Μονή τής Αγίας Βαρβάρας καί τέθηκε υπό περιορισμό. Μή μπορώντας ό Υδραίος επαναστάτης νά αντέξει τήν απομόνωση αυτή, διέφυγε καί κατέφυγε στή Μονή Φονιά, κοντά στον ηγούμενο Ναθαναήλ. Ό Θεοχαρόπουλος έσπευσε μέ τους ενόπλους του προς τά εκεί άλλά μέ παρέμβαση του Ναθαναήλ έγινε συμφωνία νά παραμείνει ό Οικονόμου στή Μονή μέχρι νά πέσει η Τριπολιτσά. Ό Οικονόμου τήρησε τό λόγο του αλλά πάντα βρισκόταν σέ επαφή μέ τους συγγενείς καί τους παλαιούς συντρόφους του, πού συμμετείχαν, όπως ό γυιός του, στην πολιορκία τής Τριπολιτσάς.
Όταν έπεσε η Τριπολιτσά, ό Οικονόμου, συνεννοημένος μέ οπαδούς του, εγκατέλειψε τό μοναστήρι καί κατευθυνόταν προς τό Άργος, όπου τό Δεκέμβριο του 1821 θά άρχιζε τις εργασίες της η Α’ Έθνική Συνέλευση. Σκοπός του ήταν νά αντιμετωπίσει τους αντιπάλους του ενώπιον τών εκπροσώπων όλης τής επαναστατημένης Ελλάδος. Έφιππος, επικεφαλής 14 ανδρών, μέ δική του σημαία, κατευθυνόταν προς τά εκεί, αφού προηγουμένως μέ επιστολή είχε ειδοποιήσει τόν Κολοκοτρώνη γιά τους σκοπούς του. Γιά νά διανυκτερεύσει, σταμάτησε στον Άγιο Γεώργιο τής Κορινθίας (μετόχι τής μονής Φονιά), όπου έσπευσε, ερχόμενος από τό Άργος, νά τόν συναντήσει ό ηγούμενος Ναθαναήλ καί νά τόν πείσει νά μήν κινηθεί. Ό Οικονόμου ήταν άμετάπειστος καί αποφάσισε νά συνεχίσει. Η ενέργεια αυτή απέβη μοιραία. Ό Ναθαναήλ ήταν υποχρεωμένος νά ειδοποιήσει τους Υδραίους προκρίτους γιά τή νέα μετακίνηση του Οίκονόμου. Η είδηση τους συγκλόνισε. Μιά αναμέτρηση μαζί του θά έκανε δυσχερή τή θέση τους.
Άπό τήν άλλη, καί κάποιοι Πελοποννήσιοι πού είχαν τήν ανάγκη των Υδραίων πλοιοκτητών, πήραν από κοινού τήν απόφαση νά τόν δολοφονήσουν. Ό Φωτάκος εξιστορεί τά τής αποφάσεως αυτής ώς εξής:
«Άφού δέ έφθασεν η είδησις αύτη (τής αναχωρήσεως του Οικονόμου) οι πολιτικοί Μωραΐται καί οι πρόκριτοι τής ‘Ύδρας, χωρίς νά γνωρίζουν τίποτε οι στρατιωτικοί, εκτός του Ανδρέα Λόντου, συνήλθαν καί συσκεφθέντες όμού απεφάσισαν νά τόν δολοφονήσουν· ό δέ Ανδρέας Λόντος, όστις είχε σώμα μισθωτών στρατιωτών καί είχε κάποιαν τάξιν, διά νά ευχαρίστηση τους προκρίτους τής Ύδρας εδέχθη νά δολοφονήση τόν ήρωα Οικονόμου. Εστειλε λοιπόν τους αρχηγούς τών μισθοφόρων του αδελφούς Ξυδαίους, τόν Εύθύμιον καί Σπύρον Κραβαρίτας, καί τόν Γεώργιον Κοντοβαζενίτην Πελοποννήσιον· ό δέ Σωτήρης Χαραλάμπης τόν ύπασπιστήν του Ιωάννη Φεϊζόπουλον Βοστιτσιάνον καί τόν Ανδρέα Νικολόπουλον μέ εβδομήντα στρατιώτας έκ τών μισθοφόρων, καί τους έπαράγγειλεν νά υπάγουν νά τόν εύρουν έρχόμενον καί νά τόν σκοτώσουν όπου καί άν τόν απαντήσουν» (Φωτάκος: «Απομνημονεύματα», τ. Α’, σ. 277). Ωστόσο, ηθικός αυτουργός τής εκτελέσεως του Οικονόμου είναι ό Λάζαρος Κουντουριώτης, πού δέν ανεχόταν άλλο πρόσωπο νά του αμφισβητεί τήν απόλυτη -άν καί άτυπη- κυριαρχία πού είχε στό νησί. Αυτός μέ υπόμνημα του ζήτησε από τόν Δημήτριο Υψηλάντη, πού τυπικά ήταν αρχιστράτηγος, τήν εξόντωση του αντιπάλου του. Ό Νεόφυτος Β ά μ β α ς ανέλαβε νά πείσει τόν αγαθό πρίγκιπα, πού ελάχιστα γνώριζε τίς φοβερές αντιθέσεις πού είχαν ξεσπάσει ανάμεσα στους πρωταγωνιστές τής Επαναστάσεως καί ελάχιστα κατανοούσε τίς δολοπλοκίες τών προκρίτων, πού του υποδείκνυαν σάν στρατιωτικό καί πολιτικό χρέος του τήν έξόντωση του Υδραίου επαναστάτη. Έτσι ό Υψηλάντης υπέγραψε με ελαφρά συνείδηση τή διαταγή της συλλήψεως του Οικονόμου, «χωρίς νά λογαριάση πώς εκείνο τό έγγραφο ισοδυναμούσε μέ θανατική καταδίκη» (Χρ. Στασινόπουλος: «Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως», έκδ. Δεδεμάδης, Αθήνα 1976, τ. Α’, σ. 288).
Μέ υπογεγραμμένο από τόν Υψηλάντη έγγραφο, τό σώμα τών μισθοφόρων αναχώρησε προς συνάντηση του Οικονόμου. Ό Κολοκοτρώνης έν τω μεταξύ υποψιάστηκε τά σχέδια τών προκρίτων καί έστειλε τόν έμπιστο του Δημ. Τσόκρη μέ 200 άνδρες νά τόν σώσει, αλλά αυτός ενεπλάκη σέ σύγκρουση μέ Τούρκους πού είχαν βγει από τό Ναύπλιο καί βραδυπόρησε. Οι μισθοφόροι του Λόντου συνάντησαν τόν Οικονόμου έξω από τό Άργος, στό Κουτσοπόδι, στις όχθες του πόταμου Ξεριά. Τόν κάλεσαν νά διπλώσει τή σημαία του, νά ρίξει στό έδαφος τά άρματα του καί νά παραδοθεί. Αυτός, αντί νά υπακούσει, έσπευσε νά καλυφθεί σέ μία μάντρα καί νά αμυνθεί. Δέν πρόφθασε. Οι διώκτες τόν πυροβόλησαν καί τόν σκότωσαν. Οι σύντροφοι του σκόρπισαν· ομοίως καί οι φονείς του, πού είδαν από μακριά νά καταφθάνει ό Τσόκρης, ό όποίος ακολούθως φρόντισε γιά τήν ταφή πλάι στή μάντρα όπου έγινε η εκτέλεση. «Ούτως η ολιγαρχία, γράφει ό Λ. Κουτσονίκας, έν Ύδρα έμεινεν έξουσιάζουσα» (όπ. π., σ. 31).
Αυτό, όσο κι αν φαίνεται ώς σκέψη κυνικό, ήταν προς τό συμφέρον της Επαναστάσεως, διότι, μέ τόν Αντώνη Οικονόμου παρόντα, είναι αμφίβολο αν οι πρόκριτοι θά συμμετείχαν στον Αγώνα. Μπορεί πάντως η συμβολή τους σ’αυτόν νά ήταν σημαντική -θά έλεγα μάλιστα συχνά καθοριστική- άλλ’ αυτό δέν αρκεί γιά νά αποπλύνει τό «άγος» από τή δολοφονία του Οικονόμου.
Ό σπουδαίος ιστορικός τής Ύδρας Ανδρέας Λιγνός αναφερόμενος στή δολοφονία του Οικονόμου, γράφει: «Σου άφήρεσαν τήν ζωήν ώς νά ήσο ό χειρότερος τών κακούργων, ώς νά είχες διαπράξει τό χειρότερον έγκλημα. Η Ύδρα καί τό έθνος σου οφείλουν ενγνωμοσύνην, τήν οποίαν ώς τώρα δέν έχουν ομολογήσει» (Ά. Λιγνός: «Ιστορία της νήσου Ύδρας», Αθήνα 1953, τ. Β’, σ. 185).
Σήμερα βέβαια τό όνομα του Αντώνη Οικονόμου έχει αποκατασταθεί καί τιμηθεί, άλλ’ επειδή δέν έζησε πολύ, ό ρόλος του έχει υπερτιμηθεί καί προσγράφονται σ’ αυτόν πράγματα πού μπορεί νά είχαν γίνει, άν βέβαια είχε σωθεί. Άλλ’ η ιστορική προσφορά ενός προσώπου κρίνεται μέ τά όσα έπραξε καί όχι μέ τά όσα πιθανώς θά έπραττε. Η δόξα του είναι αυτή: ότι έμπασε τήν Ύδρα στον Αγώνα καί ανέδειξε τόν λαϊκό παράγοντα ώς συμμετοχικό στοιχείο του Αγώνα. Τά άλλα είναι υποθέσεις· άλλ’ ό ιστορικός πρέπει νά μένει πιστός στην αρχή του «hypotheses non fingo» (=δέν πλάθω υποθέσεις.

Advertisements
This entry was posted in ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε! Σχόλια στα σκουπίδια των greeklish διαγράφονται άμεσα.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s