Γνωρίσματα μιας καλής κυβέρνησης.


Αλλά και τα δύο μπορούν να έχουν μια σύσταση περισσότερο ή λιγότερο εύρωστη, ικανή να το διατηρήσουν στη ζωή περισσότερο ή λιγότερο χρόνο. Η σύσταση του ανθρώπου είναι έργο της φύσης, του δε κράτους τεχνούργημα. Η παράταση της ανθρώπινης ζωής δεν εξαρτάται από τους ανθρώπους, από τους ανθρώπους όμως εξαρτάται η παράταση της ζωής του κράτους όσο περισσότερο γίνεται, δίνοντας του το καλύτερο δυνατό σύνταγμα. Βέβαια, ακόμα και το κράτος με το καλύτερο σύνταγμα θα καταλήξει και αυτό σ’ ένα τέλος, αλλά πιο αργά συγκριτικά με κάποιο άλλο, αν δεν έρθει πρόωρα το τέλος του από απρόβλεπτο ατύχημα.
Η αρχή του πολιτικού βίου ερείδεται στην κυρίαρχη αυθεντία. Η νομοθετική δύναμη είναι η καρδιά του κράτους, η εκτελεστική δύναμη είναι ο εγκέφαλος, που δίνει κίνηση σε όλα τα μέλη. O εγκέφαλος μπορεί να παραλύσει και το άτομο να ζει ακόμα. Κάποιος άνθρωπος μένει ηλίθιος, κι όμως ζει· αλλά μόλις η καρδιά σταματήσει να λειτουργεί, το ζώο πεθαίνει.
Το κράτος δεν υφίσταται καθόλου χάρη στους νόμους, αλλά χάρη στη νομοθετική εξουσία. O νόμος του χθες δεν δεσμεύει το σήμερα, αλλά η υπόρρητη συγκατάθεση προϋποτίθεται σιωπηλά, κι εξυπονοείται ότι ο κυρίαρχος σταθερά επικυρώνει όσους νόμους δεν καταργεί, έχοντας την εξουσία να το πράξει. Ό,τι δήλωσε άπαξ ότι θέλει, ισχύει πάντα, εκτός κι αν ανακαλέσει.
Γιατί λοιπόν σεβόμαστε τόσο τους παλιούς νόμους; Ακριβώς γι’ αυτόν το λόγο. Το δίχως άλλο μόνο η υψηλή αξία των αρχαίων βουλήσεων τις διατήρησε τόσο καιρό. O κυρίαρχος θα τις είχε ανακαλέσει χίλιες φορές αν δεν τις αναγνώριζε μονίμως σωτήριες. Γι’ αυτό οι νόμοι, όχι μόνο δεν εξασθενίζουν, αλλά αποκτούν διαρκώς νέα ισχύ σε κάθε κράτος βασιζόμενο σε καλό σύνταγμα· η ευνοϊκή προδιάθεση για την αρχαιότητα τους καθιστά κάθε μέρα και πιο σεβαστούς· όπου, όμως, οι νόμοι εξασθενούν, ξεπερασμένοι από το χρόνο, τούτο αποτελεί απόδειξη ότι δεν υπάρχει πλέον νομοθετική εξουσία και ότι το κράτος δεν ζει πλέον.

Κεφάλαιο 12ο
Πώς διατηρείται η αρχή της κυριαρχίας.

Ο κυρίαρχος δεν έχει άλλη ισχύ εκτός από τη νομοθετική δύναμη και ενεργεί μόνο διά των νόμων οι δε νόμοι είναι οι αυθεντικές πράξεις της γενικής βούλησης· ο κυρίαρχος λοιπόν δεν μπορεί να ενεργήσει αν δεν συναχθεί ο λαός. Να συγκληθεί ο λαός· ίσως μας πουν! Τι χίμαιρα! Χίμαιρα σήμερα, αλλά δεν ήταν δύο χιλιάδες χρόνια πριν. Μήπως οι άνθρωποι μετέβαλαν φύση;
Τα όρια του δυνατού στα ηθικά ζητήματα είναι πιο περιορισμένα απ’ όσο νομίζουμε: τα περιορίζουν οι αδυναμίες, τα ελαττώματα και οι προκαταλήψεις μας. Οι μικρόψυχοι δεν πιστεύουν καθόλου ότι υπάρχουν μεγάλοι άνθρωποι: οι ευτελείς δούλοι γελούν χλευαστικά μόλις ακούσουν τη λέξη ελευθερία.

Advertisements
This entry was posted in ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε! Σχόλια στα σκουπίδια των greeklish διαγράφονται άμεσα.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s