Γιατί δεν αλλάζει ο κόσμος;


23966-kazantzakis1

Νίκος Καζαντζάκης

Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά [έκδοση ΕΘΝΟΣ, 2013, σελίδες 91-93]. ΠΗΓΗ.

Όταν, βράδυ πια, φεύγαμε από το σπίτι του δημογέροντα, ο Ζορμπάς είχε έρθει κι αυτός στο κέφι, ήθελε κουβέντα. Άρχισε:
– Τι λέγαμε προχτές, αφεντικό; Να φωτίσεις, λέει, το λαό, να του ανοίξείς, λέει, τα μάτια! Ορίστε του λόγου σου ν’ ανοίξείς τα μάτια του μπάρμπα-Αναγνώστη! Είδες πώς στέκουνταν η γυναίκα του σούζα και περίμενε διαταγές; Πήγαινε τώρα η ευγένεια σου να τους μάθεις πως η γυναίκα έχει ίσα δικαιώματα με τον άντρα και πως είναι πολύ σκληρό πράμα να τρως ένα κομμάτι από το κρέας του χοίρου κι ο χοίρος να μουγκρίζει μπροστά σου ζωντανός και πως είναι μεγάλη κουταμάρα να ευχαριστιέσαι που έχει ο Θεός κι ας ψοφάς εσύ από την πείνα!
Τι θα κερδίσει ο μαυροσκότεινος ο μπάρμπα-Αναγνώστης απ’ όλες αυτές τις διαφωτιστικές σου αρλούμπες; Θα τον βάλεις μονάχα σε μπελάδες. Και τι θα κερδίσει κι η κυρα-Αναγνώσταινα; Θ’ αρχίσουν οι καβγάδες, η όρνιθα θα θέλει να γίνει κόκορας, και το αντρόγυνο πια όλο και θα τσακοπετεινιάζουν και θα μαδιούνται… Άσε τους ανθρώπους ήσυχους, αφεντικό, μην τους ανοίγεις τα μάτια· αν τους τ’ ανοίξείς, τι θα δουν; Την κακή τους και την ψυχρή! Ασ’ τα λοιπόν κλειστά να ονειρεύουνται!
Σώπασε μια στιγμή, έξυσε το κεφάλι, συλλογίζουνταν.
– Εξόν, έκαμε τέλος, εξόν…
-Τι; Για να δούμε!
– Εξόν αν, όταν θ’ ανοίξουν τα μάτια τους, έχεις να τους δείξεις έναν κόσμο καλύτερο… ‘Έχεις;
Δεν ήξερα. Ήξερα καλά τι θα γκρεμιστεί· δεν ήξερα τι θα χτιστεί απάνω στα γκρεμίσματα. Κανένας αυτό δεν μπορεί να το ξέρει με σιγουράδα, συλλογίζουμουν· το παλιό είναι χεροπιαστό, στερεωμένο, το ζούμε και το παλεύουμε κάθε στιγμή, υπάρχει· το μελλούμενο είναι αγέννητο, άπιαστο, ρεούμενο, είναι καμωμένο από το υλικό που πλάθουνται τα όνειρα, ένα σύννεφο και το χτυπούν δυνατοί άνεμοι -ο έρωτας, η φαντασία, η τύχη, ο Θεός- αραιώνεται, πυκνώνεται, μεταλλάζει… Κι ο πιο μεγάλος προφήτης μονάχα ένα σύνθημα μπορεί να δώσει στους ανθρώπους, κι όσο πιο αόριστο τόσο και πιο προφήτης.
Ο Ζορμπάς με κοίταζε περιπαιχτικά χαμογελώντας. Θύμωσα.
– Έχω, αποκρίθηκα πεισματωμένος.
– ‘Εχείς; Για λέγε!
– Δεν μπορώ να σου πω· δε θα καταλάβείς.
– Ε, τότε δεν έχεις! έκαμε ο Ζορμπάς κουνώντας την κεφάλα του. Μη θαρρείς πως έφαγα κουτόχορτο, αφεντικό· σε γέλασαν. Είμαι αγράμματος κι εγώ σαν τον μπαρμπα-Αναγνώστη, μα δεν είμαι τόσο κουτός, όχι! Αφού λοιπόν εγώ δε θα καταλάβω, πώς θες να καταλάβει ο αγαθός αυτός ανθρωπάκος κι η κυρα-γελάδα, η συμβία του; Όλοι οι Αναγνώστηδες κι όλες οι Ανεζίνες του κόσμου; Καινούρια λοιπόν σκοτάδια θα δουν; Άσε τους τότε στα παλιά, που ‘ναι και συνηθισμένοι. Καλά τα κατάφεραν ως τώρα· δε βλέπεις; Ζουν και καλοζούν, γεννούν, κάνουν κι αγγόνια, τους κουφαίνει ο Θεός, τους στραβώνει, κι αυτοί φωνάζουν: «Δόξα σοι ο Θεός!» Βολεύτηκαν στην κακομοιριά. Παράτα τους το λοιπόν και σώπα.
Σώπασα. Περνούσαμε από το περιβόλι της χήρας, ο Ζορμπάς κοντοστάθηκε, αναστέναξε, μα δε μίλησε. Κάπου θα ‘χε βρέξει κι ο αγέρας μύριζε δροσιά και χωματίλα. Τα πρώτα αστέρια φάνηκαν το νέο φεγγάρι γυάλισε τρυφερό, χλωροπράσινο, ξεχείλισε ο ουρανός γλύκα.
«Ο άνθρωπος αυτός, συλλογίστηκα, δεν πήγε στο σκολειό και το μυαλό του δε χάλασε. Είδε κι έκαμε κι έπαθε πολλά, άνοιξε ο νους του, η καρδιά του πλάτυνε, χωρίς να χάσει την αρχέγονη παλικαριά της. Όλα τα πολύπλοκα, άλυτα για μας, προβλήματα, τα λύνει, αυτός με μια σπαθιά, σαν τον συμπατριώτη του το Μέγα Αλέξαντρο. Δύσκολο να πέσει όξω αυτός, γιατί ακουμπά αλάκερος, από τις πατούσες ως το κεφάλι, στο χώμα. Οι άγριοι της Αφρικής λατρεύουν το φίδι, γιατί αλάκερό του το κορμί αγγίζει το χώμα κι έτσι ξέρει όλα τα μυστικά της γης. Τα ξέρει με την κοιλιά του, με την ουρά του, με τ’ αχαμνά του, με το κεφάλι. Αγγίζει, σμίγει, γίνεται ένα με τη Μάνα. Τέτοιος κι ο Ζορμπάς. Εμείς οι γραμματιζούμενοι είμαστε τα σερσέμικα (= ανόητα) πουλιά του αγέρα».

Advertisements
This entry was posted in ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε! Σχόλια στα σκουπίδια των greeklish διαγράφονται άμεσα.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s